Altın fiyatlarındaki hızlı yükseliş sürecek mi? Uzmandan enflasyon ve piyasa döngüsü değerlendirmesi

Altının son 25 yıllık fiyat grafiğine bakıldığında, en sert hareketlerin çoğu zaman ocak ve ağustos aylarına denk geldiği görülüyor. Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Candaş Atalay, bu nedenle son yükselişin tamamen sürpriz olmadığını, ancak hızın klasik öngörülerin belirgin şekilde üzerine çıktığını belirtiyor.

“Bir yıllık hareket bir ayda yaşandı”

Atalay’a göre altın ve gümüşte, normal koşullarda bir yıl içinde görülmesi beklenen fiyat mesafesinin kısa bir süreye sığması, piyasaların daha belirsiz bir döneme girdiğine işaret ediyor.

Yükselişin arkasında “enflasyon öncesi fiyatlama” var

Uzman isme göre bugünkü yükselişin temelinde, dünyada yüksek enflasyon ihtimalinin şimdiden fiyatlanması yatıyor. Tarihsel veriler, altının çoğu zaman mevcut enflasyondan ziyade gelecekte beklenen enflasyona tepki verdiğini gösteriyor.

Atalay, altının en güçlü olduğu dönemlerin; enflasyon henüz günlük hayatta hissedilmemişken, beklentilerin yükseldiği ve para birimlerinin satın alma gücünün zayıflayacağı endişesinin arttığı zamanlar olduğunu vurguluyor. Bu aşamada yatırımcıların ilk yöneldiği araçlardan biri altın oluyor.

Bu nedenle altın, yüksek enflasyonun tam ortasında değil; enflasyon gelmeden önce “koruma” işleviyle öne çıkıyor.

Ekonomik döngü nasıl işliyor?

Atalay, geçmişte defalarca görülen döngünün bugün de benzer şekilde çalıştığını ifade ediyor:

• Ekonomiyi desteklemek için para politikalarında genişleme adımları atılıyor
• Piyasaya likidite artışı yansıyor
• Tasarruf sahipleri değerini korumak için altın ve benzeri varlıklara yöneliyor
• Varlık fiyatları yükseliyor
• Ardından enflasyon belirginleşiyor
• Merkez bankaları faiz artırımlarına geçiyor

Bu aşamadan sonra dengeler tersine dönebiliyor.

Yüksek enflasyon döneminde altın neden zayıflayabiliyor?

Altının faiz getirisi olmayan bir varlık olduğuna dikkat çeken Atalay, enflasyon yükselip merkez bankaları faiz artırdığında “risksiz faiz getirisi”nin yeniden cazip hale geldiğini söylüyor.

Bunun sonucu olarak, altına “park etmiş” fonların bir kısmı faizli enstrümanlara kayabiliyor. Atalay’a göre bu dinamik, altının enflasyon döneminde değil, enflasyon öncesinde daha güçlü performans göstermesini açıklıyor.

“Pandemi sonrası denge değişti”

Pandemi sürecinde ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) bilançolarının 10 trilyon dolar ve euroyu aşmasıyla piyasaya büyük miktarda likidite girdi. Ancak bu para ağırlıklı olarak kripto paralar ve hisse senetlerine yöneldi. Bu durum, varlık fiyatlarında kontrollü bir artış sağladı.

Bugün durum farklı çünkü yatırımcılar hisse senedi endekslerinin aşırı yükselmiş olması ve yapay zeka balonu korkusu ile kripto paraların ise ABD'nin borcunu finanse etmek için bu piyasayı kullanmaya başlamasıyla artık burayı da merkeziyetsiz olmaması ve güven kaybı sebebiyle altına yöneliyorlar.

“Altındaki birikim yatırım değil, güvence”

Atalay, altının diğer varlıklardan ayrıştığını belirterek kripto ve borsadaki tasarrufların daha çok yatırım amacı taşıdığını, altın birikimlerinin ise ağırlıklı olarak değer koruma motivasyonuyla tutulduğunu söylüyor.

Altının enflasyonu başka hiçbir şeye benzemez. Çünkü kripto para ve borsalarda bulunan tasarruflar yatırım amaçlıdır ve döngü içerisinde farklı alternatiflerle hareket eder. Fakat altında park eden birikimler tamamen paranın değerini koruma ve önümüzdeki dönemde satın alınması planlanan, konut, araç, dayanaklı tüketim malı vb. gibi motivasyonla bekler. Ana amaç hiçbir zaman yatırım değil değer korumdadır.

“Karşı taraf riski olmayan tek gerçek varlık” vurgusu

Atalay’a göre doların oynaklığının artması, yaptırımların bir araç olarak kullanılabilmesi ve ülkelerin rezerv çeşitlendirme eğilimleri, altını yeniden öne çıkarıyor. Yüksek likiditeye sahip ve “karşı taraf riski” taşımayan bir varlık olarak altın, güvenin zayıfladığı küresel ortamda finansal sistemin temel dayanaklarından biri haline geliyor.