Azerbaycan’da “dış destekli darbe” iddiası: DTX’ten geniş soruşturma, kritik isimler dosyada

Azerbaycan’da, “dış destekli darbe girişimi” iddiası üzerine güvenlik birimlerinin geniş kapsamlı bir soruşturma yürüttüğü bildirildi. Azerbaycan Devlet Güvenlik Servisi (DTX), bazı kişilerin yabancı özel servislerin desteğiyle iktidarı zorla ele geçirmeye ve anayasal düzeni değiştirmeye dönük faaliyetlerde bulunduğunun değerlendirildiğini duyurdu.

DTX’nin açıklamasında, 1995-2019 yıllarında cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği görevini yürüttüğü belirtilen Ramiz Mehdiyev, 1994-2006 döneminde başbakan yardımcılığı yaptığı aktarılan Abbas Abbasov ve Azerbaycan Halk Cephesi Partisi (AHCP) lideri Ali Kerimli’nin de yer aldığı bazı isimler hakkında “ciddi şüpheler” bulunduğu ifade edildi.

“Vatana ihanet” dahil çeşitli suçlamalar

Açıklamada, şüphelilerin “iktidarı zorla ele geçirme ve anayasal düzeni değiştirmeye yönelik eylemler” içinde olduklarının öne sürüldüğü kaydedildi. DTX, Mehdiyev’in 2025 yılında hazırlandığı belirtilen “Devlet yönetim sisteminin yeniden yapılandırılmasına ilişkin öneriler” başlıklı bir belgeyi önce Ali Kerimli’ye, ardından da yabancı bir devletin istihbarat yetkililerine ilettiğinin tespit edildiğini bildirdi.

Mehdiyev hakkında ayrıca, yasa dışı yollardan elde edildiği iddia edilen 17 milyon manatın (yaklaşık 10 milyon dolar) aklanmasına ilişkin iddialar bulunduğu; “suç yoluyla elde edilmiş büyük miktarda mal varlığının aklanması” ve “vatana ihanet” suçlamalarıyla yargılandığının aktarıldığı belirtildi.

2012’de kurulduğu belirtilen yapı ve 2013 seçimleri iddiası

DTX, 4 Temmuz 2012’de yabancı bir ülkede, Abbas Abbasov’un kurucuları arasında yer aldığı ifade edilen “Milyarderler İttifakı” adlı bir yapılanmanın kurulduğunu; Ramiz Mehdiyev ve Ali Kerimli’nin de bu yapının faaliyetlerinde rol aldığı iddiasını paylaştı. Açıklamada, söz konusu grubun Azerbaycan’daki siyasi süreçlere “yabancı özel servisler aracılığıyla” müdahale etmeyi hedeflediğinin öne sürüldüğü kaydedildi.

DTX’nin açıklamasına göre, 2013 Cumhurbaşkanı seçimleri öncesinde “Milli Şura” adlı bir yapı kurulduğu; bu yapının yabancı özel servislerin “maddi ve organizasyonel desteğiyle” kitlesel eylemler düzenlemeyi, kamu düzenini bozmayı ve devlet kurumlarının işleyişini aksatmayı amaçladığının iddia edildiği aktarıldı. “Milli Şura”nın Mehdiyev ve Abbasov tarafından finanse edildiği de ileri sürüldü.

Gizli temas iddiası ve KGAÖ başlığı

Açıklamada, AHCP üyesi Ganimet Zayıdov’un 2013’ten itibaren Ali Kerimli adına yabancı istihbarat temsilcileriyle “gizli temaslar” kurduğu iddiasına yer verildi. Kerimli’nin iktidara gelmesi karşılığında yabancı bir devletin stratejik çıkarlarını Azerbaycan’da sağlama taahhüdünde bulunduğunun öne sürüldüğü belirtildi.

DTX, ayrıca Azerbaycan’ın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’ne (KGAÖ) aşamalı şekilde tam üyeliği konusunda da bir mutabakat sağlandığının iddia edildiğini aktardı.

Tutuklama kararları ve devam eden süreç

Soruşturma kapsamında, Ali Kerimli’nin bazı parti üyelerine Temmuz 2020’de Karabağ’daki çatışmalara karşı düzenlenen bir yürüyüşü provoke etme ve Azerbaycan Milli Meclisi ile Azerbaycan Devlet Televizyonu’nun ele geçirilmesine yönelik talimat verdiğinin öne sürüldüğü kaydedildi.

DTX’nin açıklamasına göre; Abbasov, Kerimli ve Zayıdov’un yanı sıra AHCP üyeleri Fuad Kahramanlı ve Memmed İbrahim’in de “iktidarın zorla ele geçirilmesi ve anayasal düzenin zorla değiştirilmesine yönelik eylemler” suçlamasıyla yargılandıkları ifade edildi. Yurt dışında bulunduğu belirtilen Abbasov, Kahramanlı ve Zayıdov hakkında gıyabi tutuklama kararı çıkarıldığı, soruşturmanın sürdüğü bildirildi.