Kadın İstihdamında Tarihi Dip İşsizlik: Kreş Seferberliği ve 24 Haftalık Doğum İzni Düzenlemesi Geliyor
TÜİK verilerinden yapılan derlemeye göre Türkiye’de işsizlik oranı geçen yıl sonunda yüzde 7,7’ye inerek Ocak 2005’ten bu yana ölçülen en düşük seviyeye geriledi.
İşsizlik oranı 32 aydır tek hanede seyrini sürdürürken, kadınlarda işsizlik oranı da yüzde 10,5 olarak hesaplandı. Bu seviye, son 154 ayın en düşük oranı olarak öne çıktı. Kadın işsizliği Mart 2013’te de yüzde 10,5 düzeyindeydi.
Kadınların iş gücüne katılım oranı ise yüzde 35,5 olarak tespit edildi. Bu oranı yükseltmek amacıyla, kadınların çalışma hayatında daha fazla yer almasını destekleyecek yeni adımların devreye alınması planlanıyor.
Kreş odaklı yeni dönem
Mevcut uygulamada 18 yaş üstü kadınların yeni istihdamına SGK desteği verilirken, kreş ve gündüz bakımevi hizmeti sunan işverenlerin bu hizmetten elde ettiği gelirler için vergi muafiyeti uygulanıyor.
Öte yandan ücretli doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmasına yönelik çalışmaların tamamlanma aşamasına geldiği belirtiliyor. Düzenleme kapsamında, hem kamu hem özel sektör çalışanları için doğum izninin uzatılması ve babalık izninin 10 güne çıkarılması hedefleniyor.
Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi kapsamında, 66 aydan küçük çocuğu bulunan kadınların istihdamına 6 aya kadar destek sağlanıyor. Bu kapsamda işverenlere ücret, sigorta primi ve vergi desteği verilirken; esnek çalışma modellerinin yaygınlaşması için de çalışmalar sürüyor.
Kadınların iş ve aile yaşamını birlikte yürütebilmesini kolaylaştıracak yeni çalışma modelleri de gündemde. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlık ettiği “Nüfus Politikaları Kurulu” toplantısında yürütülen çalışmaların gözden geçirildiği, kamu kurumlarından başlamak üzere ülke genelinde kreşlerin yaygınlaştırılmasının planlandığı ifade ediliyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin kamu kurum ve kuruluşlarına gönderdiği resmi yazıyla, kreş ve gündüz çocuk bakımevlerinin kapasite artırımı ve yeni tesislerin devreye alınmasına ilişkin çalışmaların önceliklendirildiği bildirildi.
Finansal ve dijital okuryazarlık hamlesi
İş gücüne katılımı artırma hedefi kapsamında gençler, kadınlar ve nitelikli iş gücü başlıkları öne çıkarken, emek yoğun sektörlerde istihdamı destekleyecek adımlar üzerinde de çalışmalar devam ediyor.
Ayrıca kadınların iş gücüne katılımını güçlendirecek girişimcilik, finansal okuryazarlık, dijital okuryazarlık ve kooperatifçilik gibi alanlardaki programların kapsamının genişletilmesi ve ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Bu yıl içinde bu başlıklarda yeni adımların peş peşe atılması bekleniyor.
Uzaktan ve esnek çalışma seçenekleri masada
TOBB ETÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Talha Yalta, işsizlik oranının tek hanelerde kalmasının olumlu olduğunu ancak tek başına yeterli bir gösterge olmadığını belirtti. Yalta, “Önemli olan, istihdam artışının iş gücüne katılımla birlikte ilerlemesi. Bu noktada kadınların iş gücüne katılımı son derece belirleyici rol oynuyor.” değerlendirmesini yaptı.
Kadın istihdamındaki artışın doğrudan üretkenlik ve büyüme politikası anlamına geldiğini vurgulayan Yalta’ya göre kalıcı ilerleme için üç başlık birlikte ilerlemeli:
“Birincisi, kreş ve bakım hizmetleri ile toplu taşıma gibi altyapıların sürekli güçlendirilmesi gerekiyor. İkincisi, kadınlara yönelik mesleki eğitim, yeniden beceri kazandırma ve işbaşı programlarının yaygınlaştırılması. Üçüncü olarak ise uzaktan ve esnek çalışma modellerinin kayıtlı ve güvenceli istihdamı destekleyecek şekilde tasarlanması. Bu unsurlardan biri eksik kaldığında kazanımlar genellikle geçici olur.”
Verimlilik uyarısı
Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selahattin Toğay da işsizlik gerilerken asıl kritik noktanın istihdam oranını artırmak olduğunu ifade etti.
İstihdamın ağırlıklı olarak hizmetler ve inşaat gibi sektörlerde yoğunlaştığına işaret eden Toğay, bu alanlarda verimlilik sorunlarının bilindiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu sektörlerde ciddi bir verimlilik sorunu olduğunu biliyoruz. İş gücünü daha verimli koşullarda çalışır hale getirmemiz gerekiyor. Kapsayıcı ve sürdürülebilir büyüme için kadınların iş gücüne katılımı son derece önemli. Kreşlerin yaygınlaşması ve ekonomik olarak erişilebilir olması kadınların çalışmasının alternatif maliyetini düşürecek olması açısından son derece kıymetli.”
