ABD Hazine Bakanı’ndan İran açıklaması: “Doları kısarak enflasyonu hızlandırdık” sözleri gündem oldu

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran ekonomisine ilişkin açıklamaları uluslararası gündemde geniş yankı buldu. Bessent, bir panelde yaptığı değerlendirmede İran’da döviz likiditesinin daraltılmasıyla “bilinçli bir dolar kıtlığı” oluşturduklarını ve bunun enflasyonu hızlandırdığını ifade etti.

Bessent’in sözleri neydi?

Yetkilinin anlatımına göre Washington, İran’a yönelik yeni dönem stratejisinde finansal baskı araçlarını öne çıkardı. Bessent, İran’da döviz piyasasında likiditenin “kurutulduğunu” belirterek, bu adımın enflasyonu “kontrol edilmesi zor bir seviyeye” taşıdığını söyledi.

"İran'da döviz likiditesini kurutarak yapay bir dolar kıtlığı oluşturduk. Bu stratejiyle enflasyonu kontrol edilemez bir hıza ulaştırdık."

Açıklamasında, bu ekonomik etkinin toplumsal tepkiyi artırarak yönetim üzerinde baskı oluşturmayı hedeflediğini ima eden Bessent, enflasyondaki yükselişin sokaktaki yansımalarına da değindi.

"İran'da dolar kıtlığı yarattık. Enflasyon hızla yükseldi ve bunun sonucunda İran halkı sokaklara döküldü."

Donald Trump-Scott Bessent

Protestoların başlangıcı: 28 Aralık 2025

Haberde aktarılan kronolojiye göre, ekonomik baskının “sahaya yansıyan” ilk etkileri 28 Aralık 2025’te Tahran Büyük Çarşı’da görüldü. Yerel para biriminin döviz karşısında hızlı değer kaybettiği belirtilirken, çarşı esnafının kepenk kapatarak yürüyüşe geçtiği ve protestoların büyüdüğü kaydedildi.

İddiaya göre bankacılık kanallarındaki tıkanma, piyasada doların erişimini daha da zorlaştırdı; bu süreçte temel gıda ve ilaç fiyatlarında sert artışlar yaşandı. Tahran’da başlayan gösterilerin Meşhed, Tebriz ve İsfahan gibi büyük şehirlere yayıldığı bilgisi paylaşıldı.

Can kaybı ve resmi açıklamalar

Haberde, İran Şehit ve Gaziler Vakfı’nın Adli Tıp Kurumu verilerine dayandırdığı bir açıklamada; protestolarda güvenlik güçleri ve siviller dahil toplam 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurduğu belirtildi. Bu sayı içinde 2 bin 427 kişinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürüldüğü ifade edilirken, 690 kişiyle ilgili ayrıntı verilmediği aktarıldı.

Öte yandan, ABD’nin Virginia eyaleti merkezli HRANA adlı kuruluşun daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarına ilişkin güncellemeler paylaşmayı sürdürdüğü kaydedildi.