İran’dan ABD’ye nükleer müzakere talimatı: Barış masası Ankara’ya mı kuruluyor?

İran’da ABD ile nükleer müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik dikkat çekici bir adım atıldı. İran medyasında yer alan bilgilere göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Washington’la görüşmelerin tekrar başlatılması için talimat verdi.

Görüşmeleri kimler yürütecek?

Tasnim’e konuşan bir hükümet yetkilisi, toplantının tarih ve yerinin henüz netleşmediğini, ancak görüşmenin İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD Başkanı’nın özel temsilcisi Steve Witkoff arasında yapılmasının öngörüldüğünü aktardı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Tahran’ın, olası müzakerelerin çerçevesini “yaptırımların kaldırılması” ve “ulusal çıkarların ilerletilmesi” hedefleriyle ayrıntılı biçimde değerlendirdiğini söyledi. Bekayi, önceliğin yaptırımların kaldırılması olduğunu özellikle vurguladı.

Barış masası Ankara’da mı kurulacak?

Görüşmelerin nerede yapılacağına ilişkin kulisler de hız kazandı. Bazı kaynaklar, toplantının Türkiye’de, hatta Ankara’da gerçekleşebileceği yorumunu yaptı.

İran merkezli Fars Haber Ajansı, görüşmelerin Türkiye’de yapılmasının beklendiğini ve toplantının “önümüzdeki günlerde” düzenlenebileceğini yazdı.

Axios’un haberinde ise Türkiye, Mısır ve Katar’ın, Steve Witkoff ile İranlı üst düzey isimler arasında bu hafta Ankara’da bir toplantı organize edebilmek için temaslarını sürdürdüğü belirtildi. Bu bilgiler, İran-ABD görüşmelerinin Ankara’da yapılması ihtimalini daha da güçlendiriyor.

Arakçi’den “dikteler olmadan diplomasi” mesajı

Gelişmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de kamuoyuna açıklama yaptı. Arakçi, İran’ın baskı ve dayatmaları kabul etmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“İran halkı boyun eğmek yerine direnişi seçti ve dayatmaları kabul etmedi. Silahlı kuvvetlerimiz ABD-İsrail saldırganlığına karşı güçlü bir şekilde karşı koydu ve düşmanları ateşkes kabul etmeye zorladı. İran, dikteler ve koşullar olmaksızın diplomasiyi sürdürmeye kararlıdır.”

Arakçi ayrıca, “yakında İran halkının diplomatik alanda gösterdiği direnişin sonuçlarını göreceğiz” sözleriyle sürecin devam edeceği mesajını verdi.

Neden “nükleer anlaşma” yeniden gündemde?

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la ilgili açıklamalarında “müzakere etmek için zamanın daraldığını” savunmuş, bölgeye büyük bir ABD donanma gücü gönderildiğini dile getirmişti.

ABD ve İsrail yönetimleri, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun nükleer silah yapımında kullanılabileceği iddiasını gündemde tutuyor. İran ise nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu ve silah üretimine yönelik olmadığını her fırsatta tekrarlıyor.

Haberde hatırlatıldığı üzere, “12 Gün Savaşı”nın sonunda ABD’nin İran’daki nükleer tesisleri B-2 bombardıman uçaklarıyla vurduğu, bu saldırıların kapasiteye zarar verse de programı tamamen ortadan kaldırmadığı belirtiliyor. Ayrıca İran’daki tonlarca zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke içinde kaldığı ifade ediliyor.

Olası bir anlaşmada, bu uranyum stokunun İran dışına çıkarılması gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ürettiği zenginleştirilmiş uranyumu “emanet” olarak almayı teklif ettiği; İsrail basınından Haaretz’in ise stoğun Türkiye’ye teslim edilebileceğini öne sürdüğü aktarıldı.

Bunun yanı sıra İran’daki nükleer tesislerin kapatılması ya da üretimin azaltılması da muhtemel bir nükleer anlaşmanın temel şartları arasında gösteriliyor.