Trafikte Yeni Ceza Dönemi: Hız Aşımından “Dur” İkazına Kadar Tüm Rakamlar 10 Maddede

Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan son değişiklikle, trafik güvenliğini artırmak ve kural ihlallerini azaltmak amacıyla birçok başlıkta para cezaları yükseltildi. Düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni çerçeve; hız sınırları, kırmızı ışık, tehlikeli şerit değişimleri (“makas”), drift, alkollü ya da uyuşturucu etkisinde araç kullanımı, ehliyetsiz sürüş ve denetimlerde “dur” ikazına uymama gibi ihlallere daha ağır yaptırımlar getiriyor.

Öne çıkan yeni cezalar

• Yerleşim yerinde hız aşımı: 6-10 km/s için 2 bin TL’den başlayıp 66 km/s ve üzeri aşımda 30 bin TL’ye kadar çıkıyor.
• Ehliyetsiz sürüş: Sürücü belgesi olmadan araç kullanana 40 bin TL; belgesi geçici/tedbiren geri alındığı halde araç kullanana 200 bin TL.
• Alkol ve uyuşturucu: 0,50 promilin üzerinde araç kullanana 25 bin TL; uyuşturucu/uyarıcı madde tespitinde 150 bin TL ve ehliyetin iptali gibi ek yaptırımlar öngörülüyor.
• Saldırı amaçlı takip/araçtan inme: 180 bin TL para cezası, ehliyete 60 gün el koyma ve araç için 30 gün trafikten men ihtimali.

1) Hız sınırını aşmanın cezası nasıl olacak?

Yerleşim yeri içinde hız sınırını 6-10 km/s aşana 2 bin TL; 11-15 km/s 4 bin TL; 16-20 km/s 6 bin TL; 21-25 km/s 8 bin TL; 26-35 km/s 12 bin TL; 36-45 km/s 15 bin TL; 46-55 km/s 20 bin TL; 56-65 km/s 25 bin TL; 66 km/s ve üzeri aşımda 30 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Yerleşim yeri dışında ise 11-15 km/s aşım 2 bin TL’den başlayacak; 16-20 km/s 4 bin TL; 21-25 km/s 6 bin TL; 26-30 km/s 8 bin TL; 31-40 km/s 12 bin TL; 41-50 km/s 15 bin TL; 51-60 km/s 20 bin TL; 61-70 km/s 25 bin TL; 71 km/s ve üzeri aşımda 30 bin TL olarak düzenlendi.

Hız ihlalinin büyüklüğüne göre sürücü belgesine el koyma yaptırımları da var. Yerleşim yeri içinde 46-55 km/s’ten fazla ihlal edenlerde her seferinde 30 gün; 56-65 km/s’ten fazla ihlalde 60 gün; 66 km/s’ten fazla ihlalde 90 gün süreyle ehliyete el konulacak. Yerleşim yeri dışında da benzer şekilde 51-60 km/s aşımda 30 gün; 61-70 km/s aşımda 60 gün; 71 km/s üstünde 90 gün ehliyete el koyma uygulanacak.

2) Ehliyetsiz araç kullananlara hangi cezalar var?

Sürücü belgesi olmadan araç kullananlara 40 bin TL ceza verilecek. Mahkeme, savcılık veya kanunda belirtilen yetkililerce belgesi geçici/tedbiren geri alınmasına rağmen araç kullananlara 200 bin TL uygulanacak.

Sürücü belgesi iptal edildiği halde araç kullananlar için de 200 bin TL idari para cezası öngörülüyor. Ayrıca aracı kullandıran işletene de plaka üzerinden 40 bin TL ceza kesilebilecek.

3) Kırmızı ışık ihlali cezası ne kadar?

Kırmızı ışıkta geçmenin cezası 1.000 TL olarak düzenlendi. Aynı ihlalin 1 yıl içinde tekrarı halinde ceza kademeli artıyor: ikinci ihlal 10 bin TL, üçüncü 15 bin TL, dördüncü 20 bin TL, beşinci 30 bin TL, altıncı ihlalde ise 80 bin TL.

4) “Makas” ve drift gibi tehlikeli hareketlerin bedeli ne olacak?

Trafiği tehlikeye sokacak şekilde art arda şerit değiştirenler, otoyol veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda ters yönde araç sürenler ya da trafiği keyfi hareketlerle engelleyecek biçimde yolu kapatanlar için 90 bin TL ceza öngörülüyor. Bu sürücülerin ehliyetlerine 60 gün el konulabilecek, araçları da 30 gün trafikten men edilebilecek.

Zorunluluk olmaksızın el freni çekmek ya da benzeri yöntemlerle aracı bilerek savurup yönünü ani değiştirmek gibi drift kapsamındaki hareketlerde ceza 140 bin TL.

Motosiklet ve motorlu bisikletlerde tek teker üzerinde gitme, seleye yatma, ayakta sürüş gibi akrobatik ve güvenliği olumsuz etkileyen hareketlerde ise 46 bin TL ceza, ehliyete 60 gün el koyma ve aracın 60 gün trafikten men edilmesi uygulanabilecek.

Ehliyetin iadesi için psikoteknik değerlendirme ve para cezasının tahsili gibi şartlar aranacak. Son 5 yıl içinde ehliyeti ikinci kez geri alınanların ehliyeti iptal edilebilecek; yeniden ehliyet için sürücü kursu ve sınav süreçleri gerekecek.

5) Alkollü araç kullananlara hangi cezalar uygulanacak?

0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara verilen para cezası 25 bin TL seviyesine çıkarıldı. Alkollü araç kullanımı nedeniyle ehliyeti geri alınanlarda ihlalin ikinci kez tekrarı halinde ceza 50 bin TL olarak düzenlendi. Üç veya daha fazla tekrar durumunda ise 150 bin TL ceza öngörülüyor.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150 bin TL ceza uygulanacak ve ehliyetin iptali gündeme gelecek. Bu durumlarda ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri de devreye girebilecek.

Alkol/uyuşturucu ölçümünü yaptırmayanlara da 150 bin TL idari para cezası ile ehliyete 5 yıl süreyle el koyma yaptırımı getiriliyor.

6) Saldırı amacıyla araç takip eden veya araçtan inenlere ne uygulanacak?

Trafikte saldırı niyetiyle başka bir aracı ısrarla takip eden ya da bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin TL ceza verilecek. Ehliyete 60 gün el konulması ve aracın 30 gün trafikten men edilmesi de düzenlemede yer alıyor.

Bu kapsamda ehliyeti geri alınanların yeniden tesliminde psikoteknik değerlendirme şartı aranacak.

7) Ambulans ve itfaiye gibi araçlara yol vermemenin cezası nedir?

Ambulans/cankurtaran, acil hasta-yaralı taşıyan araçlar ile itfaiye ve orman yangınlarıyla mücadele araçlarına yol açmayan ve gerekiyorsa durmayan sürücülere 46 bin TL ceza kesilecek; ehliyete 30 gün süreyle el konulacak.

8) Seyir halinde cep telefonu kullananlara ne ceza var?

Hareket halindeyken cep telefonu/araç telefonu veya benzeri cihaz kullananlara 5 bin TL ceza uygulanacak. Bir yıl içinde ikinci ihlalde ceza 10 bin TL; aynı yıl içinde üçüncü ve daha fazla ihlalde ise her seferinde 20 bin TL ceza ve her seferinde 30 gün ehliyete el koyma yaptırımı getiriliyor.

9) Ölümlü/yaralanmalı kazada olay yerinden ayrılanlara hangi yaptırım var?

Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda izinsiz ve zorunluluk dışında olay yerinden ayrılan sürücüler için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Ayrıca sürücü belgesine 2 yıl süreyle el konulacak. Ehliyetin iadesinde idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartı aranacak.

10) “Dur” ikazına uymayıp kaçanlara ceza ne kadar?

Denetimlerde polis uyarı ve işaretlerine rağmen “dur” ikazına uymayarak kaçanlara 200 bin TL idari para cezası verilecek. Bu sürücülerin ehliyetine 60 gün el konulacak ve araçları 60 gün trafikten men edilecek.